Zeytinyağlı sabunun faydaları nelerdir? Cilde gerçekten ne yapar, ne yapmaz

Zeytinyağlı sabun, bugün hâlâ her gün kullanılan en eski temizleyicilerden biridir. Ağırlıklı ya da tamamen zeytinyağından yapılan sabunlar Akdeniz çevresinde yüzyıllardır üretilir ve tarif neredeyse hiç değişmemiştir: yağ, bir alkali, su ve zaman. Bu uzun ömür, sabunun işini iyi yaptığının makul bir işaretidir. Ama etiketlerde yazan her faydanın kendi başına kanıtı değildir.

Bu rehber, zeytinyağının bir sabuna gerçekte ne kattığını, zeytinyağlı bir sabunun nasıl hissettirip nasıl davrandığını, kimlerin onu sevdiğini ve hangi popüler iddialara şüpheyle bakmak gerektiğini anlatıyor.

Zeytinyağlı sabun nedir?

Sabun, yağların bir alkaliyle buluşmasıyla yapılır. Sabunlaşma adı verilen bu tepkime, yağı sabuna ve gliserine dönüştürür. Doğru yapılmış ve olgunlaştırılmış bir sabunda serbest alkali kalmaz; geriye sabun, gliserin ve sabunu nazik tutmak için bilerek tepkimeye sokulmamış az miktarda yağ kalır.

Yağ zeytinyağı olduğunda ortaya çıkan sabuna sabun ustaları, uzun süredir bu sabunla anılan İspanya bölgesinin adından Kastilya sabunu der. Tam anlamıyla Kastilya, yalnızca zeytinyağından yapılmış sabundur. Günlük kullanımda ise kelime, zeytinyağının ana içerik olduğu her sabunu kapsayacak şekilde genişletilir.

Zeytinyağı sabuna ne katar?

Her yağ sabuna farklı bir karakter verir, çünkü her yağın yağ asidi dengesi farklıdır. Zeytinyağında oleik asit baskındır; linoleik ve palmitik asit daha az bulunur. Sabunda bu yapı, tanınabilir üç özellik ortaya çıkarır.

• Yumuşaklık. Oleik asitten zengin yağlarla yapılan sabun, gerçek sabunların en naziklerindendir. Daha sert temizleyen yağların bıraktığı gıcırtılı, kurumuş hissi bırakmadan temizler.
• Alçak, kremsi köpük. Zeytinyağı iri, havalı kabarcıklar vermez. Köpük yoğundur, cilde yakındır ve losyon gibidir.
• Yavaş bir başlangıç. Saf zeytinyağı sabunu taze kesildiğinde yumuşaktır; sertleşip uzun ömürlü olması için uzun bir olgunlaşma süresi ister. Sabır tarifin bir parçasıdır.

Gliserin de ayrıca anılmayı hak ediyor. Sabun yapımının doğal bir yan ürünüdür ve nem tutucudur, yani suyu kendine çeker. Birçok endüstriyel süreçte gliserin ayrılır ve ayrıca satılır. Geleneksel yöntemle yapılan sabunlarda ise sabunun içinde kalır; el yapımı sabunların çoğu zaman daha az kurutucu hissettirmesinin bir nedeni de budur.

Diğer sabunlarla karşılaştırma

Sabun ustalarının yağları karıştırmasının nedeni budur. Zeytinyağı tabanına biraz hindistan cevizi yağı eklemek köpük ve sertlik kazandırır; biraz defne yağı ise karakter katar. Türk Hamamı Sabunumuz tam da bu geleneği izler: zeytinyağını hindistan cevizi ve defneyle buluşturur.

Kimler sever?

Sıradan sabunu kurutucu bulanlar doğal hedef kitledir. Yumuşak ve katkı açısından sade olduğu için zeytinyağlı sabun, cildine daha az içerik değsin isteyenlerin ve el, vücut ve bazıları için yüz için tek bir sabun isteyen hanelerin ilk tercihidir.

Daha sakin bir yıkanmayı sevenlere de uyar. Sade bir zeytinyağı sabununda koku çok azdır: hafif, temiz, biraz yeşil bir koku ve fazlası değil. Kokuya hassassanız bu ölçülülük bir avantajdır.

Öte yandan kabaran köpüğü seviyorsanız saf bir Kastilya sabunu ilk başta sizi hayal kırıklığına uğratabilir. Bir hafta zaman tanıyın. Çoğu kişi, sonrasında cildinin nasıl hissettiğini fark edince kabarcıkları özlemeyi bırakır.

Zeytinyağlı sabun neler yapmaz?

Sabun durulanan bir üründür. Cildinizde saatlerce değil, saniyelerce kalır. Bu da her sabunun dürüstçe vaat edebileceklerini sınırlar ve bu sınırları açıkça söylemek gerekir.

• Cilt hastalıklarını tedavi etmez. Egzama, sedef, akne ya da kalıcı bir tahrişiniz varsa yumuşak bir sabun sert bir sabundan daha rahat olabilir, ama bir tedavi değildir. Bir dermatoloğa danışın.
• Anlamlı dozda antioksidan vermez. Zeytinyağında E vitamini ve polifenoller vardır, ama bunların çoğu sabun yapımında değişir, kalanı da durulanıp gider.
• pH nötr değildir. Tüm gerçek sabunlar alkalidir; genellikle pH 9 ile 10 arasındadır. Sağlıklı cilt kısa sürede toparlanır, ama çok hassas ciltler bazen sabun içermeyen temizleyicileri tercih eder.
• Tek başına nemlendirmez. Cildi kurutmadan temizleyebilir; bu farklı bir şeydir. Cildiniz ihtiyaç duyuyorsa ardından nemlendirici kullanın.

Zeytinyağlı sabun nasıl doğru kullanılır?

Ellerinizi ve sabunu ılık suyla ıslatın, sabunu avuçlarınızın arasında birkaç kez çevirin. Zeytinyağlı sabun köpürmeden önce hazır sabunlardan biraz daha fazla çalıştırılmak ister. Sabunu bırakın ve sabunu doğrudan cildinize sürtmek yerine köpükle yıkanın; çok daha az sabun harcarsınız.

İyice durulayın. Köpük yoğun olduğu için özellikle yumuşak suda durulamak biraz daha uzun sürebilir. Ovarak değil, tampon yaparak kurulayın.

Ardından sabuna da özen gösterin. Zeytinyağlı sabun suda beklerse çabuk yumuşar. Suyu süzen bir sabunlukta, duşun doğrudan akışından uzakta tutun ve kullanımlar arasında kurumasına izin verin. Böyle kullanıldığında bir sabun haftalarca dayanır.

İyi bir zeytinyağı sabunu nasıl seçilir?

İçerik listesini okuyun. Zeytinyağı ilk sırada olmalı. Etikette sodium olivate olarak da görebilirsiniz; bu, sabuna dönüşmüş zeytinyağının adıdır. Kısa bir liste iyi bir işarettir; uzun bir boya ve sentetik parfüm listesi, sabunun yağlarından başka bir şeye yaslandığını gösterir.

Ne kadar olgunlaştırıldığını sorun. İyi dinlendirilmiş bir zeytinyağı sabunu sert, açık renkli ve uzun ömürlüdür. Taze olanı yumuşaktır ve çabuk tükenir. Nasıl anlatıldığına da bakın: yağları konusunda net, mucizeler konusunda ölçülü olan üreticiler genellikle güvenilir olanlardır.

Zeytinyağlı sabunun yüze faydaları

Zeytinyağlı sabun hayranlarının çoğunu yüzde kazanır. Yumuşak ve az kokulu olduğu için normal, kuru ve karma ciltli birçok kişi onu tek yüz temizleyicisi olarak kullanır. Sabunu ellerinizde köpürtün, yaklaşık otuz saniye köpükle yıkayın, iyice durulayın ve cilt hâlâ hafif nemliyken nemlendirici sürün. Bir saat sonra yüzünüz gergin hissediyorsa gün aşırı kullanın ya da vücut için ayırın. Kalıp sabunla yüz yıkama rehberimizde daha fazla ayrıntı var.

Zeytinyağlı sabun sivilce ve egzamaya iyi gelir mi?

Zeytinyağlı sabun hakkında en çok aranan sorular bunlardır ve dikkatli bir yanıtı hak ederler. Akne için, temiz durulanan yumuşak bir sabun mantıklı bir seçimdir, çünkü sert temizlik iltihaplı cildi tahriş eder; ama hiçbir sabun akneyi tedavi etmez, bu iş bir dermatoloğun ve çoğu zaman belirli etken maddelerindir. Egzamada da tablo benzer. Egzamalı birçok kişi kokusuz, yumuşak bir zeytinyağı sabununu parfümlü sabunlardan daha rahat bulur; yine de tüm gerçek sabunlar alkalidir ve egzamaya yatkın bazı ciltler sabun içermeyen bir temizleyiciyle daha iyi olur. Bu durumlardan biri sizde varsa temizleyicinizi değiştirmeden önce dermatoloğunuza danışın ve herhangi bir yanma olursa hemen bırakın.

Zeytinyağlı sabun antibakteriyel midir?

Zeytinyağlı sabun dahil sıradan sabun, bakterileri öldürmez; ciltten uzaklaştırır. Sabun molekülleri yağı ve kiri ciltten gevşetir, akan su da onları ve mikropları birlikte götürür. El yıkama tam olarak böyle işler ve çok etkilidir: temiz eller için antibakteriyel bir katkıya ihtiyacınız yoktur. Zeytinyağlı sabun bir dezenfektan değildir ve öyle tanıtılmamalıdır.

Zeytinyağlı sabun saça iyi gelir mi?

Bazıları, özellikle kısa ya da yağlı saçı olanlar, saçlarını zeytinyağlı sabunla yıkar ve Akdeniz'in bazı bölgelerinde saf zeytinyağı sabunu kuşaklardır saç için de kullanılmıştır. Gerçek sabunun alkali olduğunu ve sert suda saçta mat bir tabaka bırakabileceğini bilin. Denerseniz çok iyi durulayın ve parlaklığı geri kazanmak için ardından seyreltilmiş sirke ya da limon tuzu ile durulamayı düşünün. Birçok kişi sabunu cilt için ayırıp saç için şampuan kullanmayı tercih eder.

Zeytinyağlı sabun ve diğer klasik sabunlar

Zeytinyağlı sabunla ilk iki haftanız

Parfümlü bir duş jelinden ya da market sabunundan geçiyorsanız, gerçek bir zeytinyağı sabunuyla ilk günler alışılmadık gelebilir. Köpük daha alçaktır, koku hafiftir ve yumuşak suda durulama biraz kaygan hissettirebilir. Bunların hiçbiri sabunun çalışmadığı anlamına gelmez. Yalnızca farklı çalışır.

• Birinci ile üçüncü gün: daha sakin köpüğü fark eder, telafi etmek için gereğinden fazla sabun kullanabilirsiniz. Ellerinizde köpürtün, sabunu bırakın ve köpükle yıkanın.
• Dördüncü ile yedinci gün: çoğu kişi duştan sonra cildinin daha az gergin olduğunu fark eder. Alışkanlıkla nemlendirici kullanıyorsanız biraz daha azına ihtiyaç duyduğunuzu görebilirsiniz.
• İkinci hafta: sabun bir rutine oturur. Yıkandıktan bir saat sonra cildiniz rahatsa size uyuyordur. Kuru hissediyorsa sabunu suçlamadan önce suyun sıcaklığına ve duş süresine bakın.

Anlamaya değer tek değişken sert sudur. Sert sudaki mineraller her gerçek sabunla tepkimeye girip köpüğü azaltır ve hem ciltte hem duşta hafif bir tabaka bırakabilir. Yumuşak bir lif ya da sünger daha çok köpük oluşturur, biraz daha uzun durulamak yardımcı olur, cam için de bir çekpas işinizi görür. Yumuşak suda tersi olur: sabun kolayca köpürür ve daha azına ihtiyaç duyarsınız.

Son olarak sabunu günlerle değil haftalarla değerlendirin. Zeytinyağlı sabunun bu kadar uzun bir ünü olmasının nedeni, pek çok kişiye dikkat çekmeden, sessizce uymasıdır. Bu özelliği ilk duşta fark etmek zor, bir ay sonra takdir etmek kolaydır.

İyi bir zeytinyağı sabunu heyecan verici değildir. Yalnızca, cildiniz şikâyet etmeyi bıraktığı için düşünmeyi bıraktığınız sabundur.